COVID-19: Rynek i cena ropy naftowej – prognoza

Kwietniowe oceny analityków OPEC dotyczące popytu na ropę w 2020 roku przewidują średnie tegoroczne spadki na poziomie 6.9 mln b/d. Generuje to największą w historii dynamikę przeceny tego surowca na rynkach światowych (wykres 1).

Wykres 1; źródło: IEA

1 maja 2020 r. weszło w życie porozumienie dotyczące bezprecedensowo wysokiego (9.7 mln b/d) ograniczenia wydobycia w ramach OPEC+. Kluczowe znaczenie dla popytu będzie miało tempo ,,otwierania” najważniejszych sektorów gospodarek. Analitycy z International Energy Forum w Arabii Saudyjskiej, z którymi rozmawiałem, ostrożnie oceniają jednak szanse na szybki powrót ,,do normalności” gałęzi gospodarek odpowiedzialnych za największe zużycie paliwa (komunikacja, transport). Ich sceptycyzm potwierdzają poniższe dane.

Trwały spadek popytu na ropę naftową

,,Zamrożenie” gospodarek spowodowało zmniejszenie zapotrzebowania na ropę o 6.9 mln b/d (wykres 2).

Wykres 2; źródło: OPEC

Główny konsument tego surowca – transport – odpowiada za 56% jego zużycie w skali globalnej. Największa redukcja w tym zakresie nastąpiła w lotnictwie. Wykres 3 przedstawia mierzony w tysiącach dzienny spadek liczby lotów po rozpoczęciu epidemii .

Wykres 3

Z kolei na poniższym wykresie 4 widzimy procent liczby pasażerów w transporcie publicznym w największych miastach świata po wprowadzonej kwarantannie i zakazie w przemieszczaniu się. Sektor ten zużywa 21% całego zapotrzebowania na ropę naftową.

Wykres 4

Nie spadło natomiast zużycie ropy w transporcie samochodowym (24% całego popytu). W najbliższych tygodniach istotne będzie otwieranie przemysłu w poszczególnych państwach, stanowiącego 12% zapotrzebowania na ropę.

Zmniejszenie wydobycia – zbyt mało i zbyt późno…

W ramach OPEC+ uzgodniono cięcia wydobycia ropy naftowej na miesiąc maj i czerwiec bieżącego roku na poziomie 9.7 milionów baryłek/dziennie. W drugiej połowie tego roku redukcja produkcji ma wynosić 7.7 mln b/d, a w 2021 i 2022 roku (pierwsza połowa) – 5.8 mln b/d. Poziomy obniżenia wydobycia będą mierzone od kwot ustalonych przez państwa w październiku 2018 roku. Wyjątek stanowi Rosja i Arabia Saudyjska. W tym przypadku obniżka ma być od 11 mln b/d (wykres 5).

Wykres 5

Chociaż samo porozumienie ma wymiar historyczny, to jego efektywność będzie mierzona w gotowości państw do implementacji cięć wydobycia. Ten czynnik oraz tempo ,,odmrażania” gospodarek zdecydują o cenach ropy.

Czynnik saudyjski

Wartość wydobycia ropy Arabii Saudyjskiej w pierwszych czterech miesiącach 2020 roku wynosiła około 10.3 mln b/d. Zgodnie z porozumieniem OPEC+ w maju i czerwcu Saudyjczycy powinni zmniejszyć produkcję do 8.5 mln b/d, a w drugiej połowie roku – 9.1 mln b/d. Stąd średnio w 2020 roku wartość ta wyniesie 9.4 mln b/d w stosunku do oczekiwanych 11.4 mln. Nie należy spodziewać się jednak analogicznego zmniejszenia eksportu ropy, gdyż COVID-19 spowodował redukcję zużycia wewnętrznego. Najbardziej dotyczy to paliwa lotniczego oraz benzyny (30% całości).

Państwa spoza OPEC+

Pozostali producenci ropy w ramach grupy G-20 przyłączyli się do porozumienia OPEC+. Redukcja wydobycia tych państw ma wynieść 3.7 mln b/d. Nie uzgodniono jednak mechanizmu cięć. Dlatego też nie wiadomo w jakim zakresie dojdzie do zmniejszenia produkcji. Przykładowo – w odniesieniu do USA istnieją wyraźnie sprzeczności. Przedstawiciele administracji prezydenckiej twierdzą, że do końca 2020 roku produkcja będzie ,,naturalnie malała” (część firm sektora ,,łupkowego” wstrzyma działalność). Z drugiej jednak strony amerykańska EIA szacuje, że średnie wydobycie w 2020 roku osiągnie 11.8 mln b/d, czyli tylko 500 tys. mniej niż rok wcześniej. Stąd niejasność deklaracji państw G-20 może spowodować nadprodukcję w poszczególnych kwartałach 2020 roku i tym samym kolejne, silne wahania cen ropy naftowej na rynkach światowych. Wykres 6 przedstawia dzienną nadwyżkę surowca na rynku w IV kwartale 2020 roku w przypadku implementacji porozumienia OPEC+.

Wykres 6

Perspektywa cenowa

Jak widać na wykresie 1 średnia cena mieszanki Brent w 2020 roku wynosiła 42 USD/b. Obecnie jej wartość oscyluje poniżej 30 USD/b. Głównym czynnikiem determinującym cenę jest nie tylko spadek popytu, lecz również problemy z magazynowaniem surowca. Według ocen saudyjskich ekspertów, globalne rezerwy składowania ropy wynoszą obecnie tylko 1.3 miliarda baryłek, przy zapełnieniu ropą na poziomie ponad 3 miliardów (wykres 7).

Wykres 7

W powyższym kontekście – pomimo porozumienia OPEC+ o ograniczeniu produkcji – należy szacować, że w drugim kwartale produkcja ciągle będzie przekraczała popyt. Stąd lepszej relacji podaż-popyt należy oczekiwać dopiero na przełomie 2020/21 roku, kiedy część producentów wstrzyma wydobycie i gospodarki większości państw zaczną się otwierać. Stąd analitycy saudyjscy prognozują w 2020 roku obniżenie średniej ceny baryłki Brent z 44 do 39 USD.