Ożywienie gospodarcze w Chinach?

Dane ekonomiczne z drugiego kwartału 2020 roku pozwalają zakładać, że w niektórych sektorach chińskiej gospodarki następuje poprawa koniunktury. Jednak, gdy dokładniej przeanalizujemy wskaźniki wzrostu w ChRL dojdziemy do wniosku, że widmo głębokiej recesji spowodowanej COVID-19 wciąż przysłania trwałe ożywienie gospodarcze.

ChRL była pierwszym państwem, które zahamowało początkową falę pandemii koronowirusa. Dlatego też analitycy rynków ekonomicznych z uwagą śledzą tempo powrotu chińskiej gospodarki do ,,normalności”. Stosowany przez wiele lat przez władze w Pekinie model wzrostu gospodarki oparty na eksporcie i inwestycjach infrastrukturalnych jest czynnikiem osłabiającym szanse rozwojowe w obliczu COVID-19. W warunkach światowej epidemii i zmniejszenia popytu na chińskie towary istotnym elementem generującym ożywienie gospodarcze jest zwiększona konsumpcja wewnętrzna w ChRL. Najnowsze informacje wskazują jednak, że właśnie ten element stanowi najsłabsze ogniwo chińskiej ekonomii.

W drugim kwartale 2020 roku gospodarka ChRL zanotowała 3.2 % wzrost PKB (wykres poniżej).

źródło: Narodowe Biuro Statystyki ChRL

W kolejnych miesiącach spodziewane jest jednak pogorszenie sytuacji epidemiologicznej w świetle prawdopodobnej drugiej fali pandemii. Stąd chińscy konsumenci są wyjątkowo ostrożni w wydatkowaniu środków. Trendowi temu towarzyszy zastój w dziedzinie inwestycji rozwojowych sektora prywatnego, wzrost napięć polityczno-gospodarczych w relacjach z USA oraz stan klęski żywiołowej spowodowanej powodziami w wielu regionach kraju.

Zatem powyższy wzrost PKB w drugim kwartale jest głównie wynikiem wydatków rządu w Pekinie obliczonych na zahamowanie dalszego ,,kurczenia się” chińskiej gospodarki (w pierwszych trzech miesiącach odnotowano zmniejszenie PKB o 6.8 % rdr). W rezultacie w I połowie 2020 roku wystąpił spadek produkcji o ,,tylko” 1.6% w porównaniu z 2019 rokiem. W szczególności produkcja przemysłowa zwiększyła się o 4.8% rdr, gdzie większość wzrostu przypada na sektor wydobywczy, technologiczny, samochodowy oraz energetyczny. Nastąpił jednak spadek sprzedaży detalicznej o 1.8%. Wskaźnik inwestycji obniżył się o 3.1% w czerwcu, gdzie odnotowano piątą z rzędu miesięczną redukcję środków inwestycyjnych sektora prywatnego o 7.3%. Całkowite obniżenie inwestycji zostało załagodzone dzięki wzrostowi zainwestowanych środków państwowych, który wyniósł w czerwcu 2.1%. Potwierdza to trend rozwoju chińskiej gospodarki uzależnionej w obliczu COVID-19 w coraz większym stopniu od inwestycji państwowych. Odnotowano również w czerwcu 2020 roku wzrost handlu zagranicznego z dodatnim bilansem 46 miliardów USD. Przyczyniły się do tego głównie niskie ceny importowanych surowców energetycznych.

Negatywny wpływ na ożywienie gospodarki ma trudna sytuacja na rynku pracy powodująca hamowanie konsumpcji. Chociaż bezrobocie w ośrodkach miejskich wynosiło 5.7 %, to nie uwzględnia ono setek tysięcy migrantów. Migracja zarobkowa spadła w pierwszej połowie 2020 roku o 2.7% rdr z powodu wzrastających problemów ze znalezieniem pracy w regionach przemysłowych. Rynek zatrudnienia skurczył się o 1.73 miliona ofert pracy, gdzie sytuacja staje się szczególnie trudna dla młodych osób (20-30 lat).

Polityka fiskalna i monetarna władz w Pekinie pozostanie konserwatywna, szczególnie w kontekście działań banku centralnego. Spowodowane jest to nadmiernym optymizmem chińskiego rynku kapitałowego, którego indeksy w Szanghaju i Shenzhen wzrosły w pierwszych dwóch tygodniach lipca o ponad 14%. Stwarza to zagrożenie generowania bański inwestycyjnej oraz wzrostu presji inflacyjnej. Podobnie zareagował rynek nieruchomości, którego wartość wzrosła w czerwcu o 2%.

Dlatego też rząd ChRL będzie zwracał szczególną uwagę na wzrastające zadłużanie się nie tylko sektora przedsiębiorstw, lecz przede wszystkim ryzyko bankructwa władz lokalnych. Chociaż szacuje się deficyt budżetowy na poziomie 3.6%, to biorąc pod uwagę liczne wydatki pozabudżetowe należy zakładać, że realnie sięgnie on 11-15% PKB. Władze centralne nie przedstawiły dotychczas formalnej prognozy wzrostu PKB w 2020 roku. Jednak relacja długu do PKB w pierwszym kwartale 2020 roku wynosiła już 317%, co stanowi wzrost o 17% w porównaniu z końcem 2019 roku. W obliczu prawdopodobnej drugiej fali COVID-19 założenie, że mamy do czynienia z trwałym ożywieniem chińskiej gospodarki jest zatem zdecydowanie przedwczesne.