Kto nowym premierem Japonii?

W obliczu ogłoszonej 28 sierpnia 2020 roku dymisji premiera Shinzo Abe w rządzącej Partii Liberalno-Demokratycznej rozpoczęła się walka o sukcesję. Dotychczasowy szef rządu – pomimo problemów zdrowotnych – będzie miał jednak istotny wpływ na wybór swojego następcy. Stąd należy oczekiwać, że główne założenia polityki zagranicznej i gospodarczej Japonii pozostaną bez zmian.

Kandydaci na premiera Japonii

Spowodowana wieloletnią chorobą jelit nagła dymisja Shinzo Abe stawia rządzącą Partię Liberalno-Demokratyczną (PLD) w trudnej sytuacji. Jej przedstawiciele mają niewiele czasu na wybór nowego premiera, co oznacza że może rządzić on Japonią przez krótki okres. Struktury PLD zdeterminują w jaki sposób zostanie wyłoniony nowy szef rządu. W procesie tym, który powinien zakończyć się do połowy września istotną rolę odegra Shinzo Abe. Obecnie rozważane są dwa scenariusze wyboru nowego premiera. W pierwszym głosować będą wszyscy członkowie PLD. W drugim – z powodu COVID-19 szefa rządu wyłonią tylko parlamentarzyści.

W przypadku drugiej opcji kluczową rolę odegra dotychczasowy premier. W tej sytuacji najprawdopodobniej wskaże on swojego następcę, a jego wybór zostanie szybko potwierdzony w parlamencie przez większość PLD. Głównym kandydatem byłby wtedy obecny szef gabinetu Yoshihide Suga. Odgrywał on kluczową rolę w kwestiach administracyjnych oraz polityce wewnętrznej dotychczasowego rządu.

Scenariusz może ulec zmianie, kiedy premier zostanie wskazany bezpośrednio przez wszystkich przedstawicieli PLD. W takim przypadku znaczne szanse na wybór ma były minister obrony Shigeru Ishiba i szef PLD Fumio Kishida. Posiadają oni mocne wsparcie wśród szeregowych członków partii. Shiba jest silnym krytykiem dotychczasowej polityki ekonomicznej rządu – ,,Abenomics” – którą obwiniał za sukcesywne zubożenie mieszkańców prowincji. Z kolei Kishida opowiada się za zwiększeniem wydatków na cele publiczne oraz zmianą polityki niskich stóp procentowych, które – jego zdaniem – ,,wykańczają japońskie banki regionalne”.

Żaden z powyższych kandydatów nie będzie w stanie przeforsować w parlamencie poprawki do konstytucji Japonii (artykuł 9), zmieniającej zasady użycia Sił Samoobrony w konfliktach zagranicznych. Kwestia, która cieszy się znacznym poparciem wśród większości członków Partii Liberalno-Demokratycznej spowoduje, że część potencjalnych kandydatów na szefa rządu będzie starało się nadać jej priorytet. Zaliczyć do nich można wpływowych działaczy PLD: Toshimitsu Motegi, Tomomi Inadę i Katsunobo Kato.

Implikacje międzynarodowe zmiany szefa rządu

Nie należy oczekiwać istotnej weryfikacji priorytetów polityki zagranicznej Japonii w najbliższej perspektywie. Głównym zadaniem nowego premiera będzie walka ze skutkami COVID-19. Władze w Tokio będą również oczekiwały na wyniki wyborów prezydenckich w USA. W zależności od rezultatu zmodyfikują założenia swojej polityki w regionie. Kwestią otwartą pozostanie podjęcie przez Japonię środków koncyliacyjnych w ,,wojnie handlowej” z Koreą Południową oraz dalszych decyzji balansujących agresywną ,,wilczą dyplomację” Chin.