Etiopia: Iran planował zamach na ambasadę Emiratów?

Etiopska Narodowa Służba Informacji i Bezpieczeństwa (NISS) potwierdziła, że udaremniła zamach na ambasadę Zjednoczonych Emiratów Arabskich w Addis Abebie. Etiopczycy zręcznie pominęli jednak jeden szczegół: kto stał za próbą zamachu? Źródła wywiadowcze w Stanach Zjednoczonych i Izraelu twierdzą, że spisek planował Iran i jest on częścią planu szerszej serii ataków przeciwko Amerykanom oraz ich sojusznikom na Bliskim Wschodzie i w Afryce. Czyżby Teheran szykował odzew za ubiegłoroczne zabójstwa dowódcy Sił Al-Kuds generała Sulejmaniego i fizyków nuklearnych?

Etiopia potwierdza plany ataku na ambasadę Emiratów

Etiopska służba bezpieczeństwa poinformowała, że dokonała 3 lutego 2021 roku aresztowania 15 terrorystów planujących atak na placówkę ZEA w Addis Abebie. Na czele grupy uderzeniowej w Etiopii stał 35-letni Ali Ahmed Adaito, a ,,mózgiem” całej operacji był mieszkający w Szwecji Ahmed Ismail. Został on zatrzymany przez szwedzką służbę bezpieczeństwa. Etiopczycy twierdzą, że po przeprowadzeniu ataku przeciwko Addis Abebie, terroryści mieli uderzyć w ambasadę ZEA w Chartumie. Potwierdziła to strona sudańska. Wiele wskazuje jednak na to, że powyższe plany wpisują się w szerszy spisek ataków za którymi ma stać Ministerstwo Bezpieczeństwa i Wywiadu Iranu.

Iran planuje odwet za zabójstwo Sulejmaniego?

Nie ulega wątpliwości, że eliminacja przez Stany Zjednoczone w styczniu 2020 roku dowódcy Sił Al-Kuds generała Kasema Sulejmaniego nie została jeszcze ,,rozliczona” w Teheranie. Potwierdzają to wypowiedzi przedstawicieli władz Iranu w tym przywódcy duchowego Alego Chameneiego. Kwestią otwartą pozostaje jak w obecnych okolicznościach czynniki wewnętrzne (czerwcowe wybory prezydenckie w Iranie), i zewnętrzne (perspektywa złagodzenia sankcji gospodarczych przez USA) zadecydują o dalszym rozwoju wydarzeń w tej kwestii?

Według admirała Heidiego Berga z US Africa Command, za etiopskim spiskiem stoi Iran, a aresztowanie Ahmeda Ismaila jest wynikiem współpracy etiopsko-szwedzkiej. Służby izraelskie i amerykańskie potwierdzają ponadto, że planowany atak był rezultatem utworzenia przez Irańczyków w krajach afrykańskich ,,komórek śpiochów”, którzy mieli utworzyć siatki wywiadowcze i zbierać informacje logistyczne dotyczące również ambasad Izraela i USA. We wrześniu 2020 roku udaremniono bowiem zamach na ambasadora USA w Afryce Południowej. Według Izraelczyków, z 15 aresztowanych w Addis Abebie tylko trzech ma mieć związki z Iranem. Jednak w całej historii pozostaje więcej pytań niż odpowiedzi…

Geopolityka nie sprzyja odwetowi ze strony Iranu

Czas i uwarunkowania geopolityczne nie sprzyjają podejmowaniu przez Iran działań odwetowych za zabójstwo generała Sulejmaniego. Teheran liczy na złagodzenie sankcji gospodarczych przez USA i silnie lobbuje w tym kierunku nie tylko w Moskwie i Pekinie, lecz również w państwach UE (m.in. poprzez liczne kontakty ze stroną francuską). Z drugiej strony w Teheranie toczy się walka na szczytach władzy przed wyborami prezydenckimi w czerwcu 2021 roku. Kilka dni temu szef irańskiego wywiadu stwierdził publicznie, że Teheran może zdecydować o budowie bomby atomowej. Świadczy to o radykalizacji nastrojów w establishmencie rządowym Iranu.

Jednak Irańczycy udowodnili w przeszłości, że są zdolni do przeprowadzania ataków na dyplomatów innych państw. W styczniu 2021 roku służby hinduskie wskazywały na kontekst irański w eksplozji ładunku w pobliżu ambasady Izraela w New Delhi. W przeszłości w 2011 roku grupa powiązana ze służbami irańskimi planowała zamordować ambasadora Arabii Saudyjskiej w USA. Rok później irańscy dyplomaci byli zaangażowani w przygotowanie ataku na ambasadę Izraela w Bangkoku.

Toczący się konflikt wewnętrzny w etiopskim regionie Tigraj stwarza korzystne uwarunkowania dla działalności obcych służb na terenie tego kraju. ,,Róg Afryki” zawsze był łatwym obszarem do penetracji dla służb irańskich. Posiadają one szeroko rozbudowane siatki wywiadowcze w Erytrei, gdzie Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej przez wiele lat utrzymywał dobre relacje z tamtejszymi strukturami bezpieczeństwa. Irańczycy korzystają również z aktywów sudańskich pozyskanych dzięki wieloletniej współpracy z reżimem byłego prezydenta Omara Baszira (ułatwiał on m.in. przerzut broni irańskiej dla Hamasu). W ostatnim okresie dynamika relacji geopolitycznych w Rogu Afryki uległa zmianie na niekorzyść Teheranu. W 2018 roku ZEA ułatwiło zawarcie porozumienia pomiędzy Etiopią i Erytreą, a emiracka marynarka wojenna często korzysta z erytrejskich portów. Z kolei izraelski Mossad pogłębia współpracę ze służbą etiopską czego rezultatem była wizyta rok temu jego szefa Yossi Cohena w Addis Abebie.

Więcej na temat Iranu: