Iran: Zmiany kadrowe w polityce zagranicznej

W najbliższych dniach nowy prezydent Iranu Ebrahim Raisi ma przedstawić parlamentowi (Madżlisowi) swój gabinet celem uzyskania wotum zaufania. Deputowani mają tydzień na debatę i głosowanie nad kandydatami na ministrów. Spowoduje ono kluczowe zmiany kadrowe w irańskiej polityce zagranicznej.

Zmiany kadrowe w uzgodnieniu z przywódcą religijnym

Od dnia elekcji (16 czerwca 2021 roku) Ebrahim Raisi prowadzi konsultacje w konserwatywnym skrzydle establishmentu politycznego w Teheranie w sprawie obsadzenia stanowisk ministerialnych w swoim nowym gabinecie. W dziedzinie spraw zagranicznych kluczowe funkcje muszą być uzgodnione z irańskim przywódcą religijnym Alim Chamaneim. Dotyczy to szefa dyplomacji, ministra obrony oraz wywiadu. Chamanei wyznacza również dwóch przedstawicieli do Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego (NRBN), gdzie podejmowane są najważniejsze decyzje dotyczące polityki zagranicznej.

Sekretarzem NRBN pozostanie przez najbliższe miesiące admirał Ali Szamchani. Stanowiska tego nie obejmie – wbrew wcześniejszych spekulacjom – pełniący w przeszłości tę funkcję Said Dżalili, który wycofał się z ostatnich wyborów prezydenckich popierając Raisiego. ,,Prawa ręka” Daliliego – Ali Bakeri-Kani – jest jednak głównym kandydatem na stanowisko wiceszefa dyplomacji. Cieszy się on zaufaniem nowego prezydenta, który wyznaczył go jako ,,swojego człowieka” do sprawnego przekazania obowiązków przez stare kierownictwo MSZ. Kani ma gabinet na tym samym piętrze, co odchodzący szef dyplomacji Mohamed Zarif. Tekę ministra spraw zagranicznych Iranu przejmie jednak Hosein Amir-Abdollahian – wcześniejszy wiceszef SZ, a ostatnio – doradca do spraw międzynarodowych przewodniczącego parlamentu Ali Laridżaniego. Abdollahian ma opinię sprawnego dyplomaty i negocjatora. Stąd Raisi w uzgodnieniu z przywódcą religijnym preferowali jego kandydaturę.

Roszady strukturalne w MSZ Iranu

Należy oczekiwać, że nowe szefostwo MSZ przeprowadzi zmiany strukturalne w tym resorcie. Do 2017 roku było trzech wiceministrów odpowiedzialnych odpowiednio za następujące obszary: Ameryki i Europę, państwa arabskie i Afrykę oraz Azję i Oceanię. Kandydat na nowego szefa dyplomacji Amir-Abdollahian w latach 2011-16 był wiceministrem odpowiedzialnym za państwa arabskie i Afrykę. Zaif wprowadził jednak w 2017 roku zmiany ustanawiając departament polityczny obejmujący kwestie regionalne. Powstał również departament spraw gospodarczych, którego prace nadzorował nowy wiceminister.

Przyszłość zespołu negocjacyjnego ws. porozumienia nuklearnego

Kluczowe znaczenie dla irańskiej pozycji międzynarodowej będą miały działania zespołu negocjacyjnego, który wznowił rozmowy z USA w sprawie rewitalizacji porozumienia nuklearnego z 2015 roku. Jego działaniami ma dalej kierować wiceminister SZ Abbas Araqchi. Główne założenia prac zespołu będą uzgadniane w ramach sekretariatu NRBN, gdzie ostateczna decyzja należeć będzie do przywódcy religijnego reprezentowanego w tym organie przez dwóch przedstawicieli. Stąd – pomimo dalszego kierowania przez wiceszefa MSZ pracami zespołu negocjacyjnego – rola resortu spraw zagranicznych będzie w tym zakresie stricte techniczna.

Więcej na ten temat: