OPEC: Prognoza ceny ropy 2021/22

Prognoza rynku ropy naftowej OPEC przewiduje wzrost jej cen do poziomu 100 USD za baryłkę do końca 2021 roku. Sytuacja taka spowoduje jednak reakcję kartelu w kierunku schłodzenia relacji podaż-popyt poprzez wzrost wydobycia. Należy jednak oczekiwać w perspektywie rocznej utrzymania się wysokiej ceny ropy na obecnym poziomie 85 USD/b.

OPEC – prognoza cen ropy

Wzrost ceny baryłki mieszanki Brent w trzecim kwartale 2021 roku wynosił 7 % k.d.k i kształtował się na poziomie 74 USD, co stanowiło 71% przyrost w skali rocznej (wykres 1).


Trend ten utrzymał się w czwartym kwartale, gdzie odnotowano 10% wzrost we wrześniu. Chociaż jednym z powodów takiego stanu były problemy z dostawami surowca na rynku amerykańskim, to – według OPEC – główną przyczyną wysokich cen ropy jest wzrost popytu (głównie w transporcie), który wyniósł 3% w trzecim kwartale i stanowił 98.3 mln baryłek (wykres 2).

Wykres 2 – zużycie ropy w transporcie w stosunku do IV kwartału 2019

W ocenie analityków kartelu, w czwartym kwartale należy oczekiwać dalszego wzrostu popytu na ropę o 2% czyli 1.5 mln b/d. Zostanie to w większości pokryte przez planowane miesięczne zwiększanie wydobycia przez OPEC o 400 tys b/d. Problemem może okazać się dalszy wzrost cen gazu ziemnego, który jest w niektórych państwach zastępowany ropą do generowania energii elektrycznej. Pogłębienie się tego procesu może zwiększyć zapotrzebowania na ropę i tym samym krótkotrwale zwiększy wzrost jej cen do 100 USD/b. W takiej sytuacji OPEC będzie dążył do zwiększenia wydobycia i stabilizacji ceny na poziomie 85 USD/b. Kartel posiada obecnie możliwości szybkiego wzrostu produkcji o 6 mln b/d (bez Iranu) (wykres 3).

Wykres 3: na szaro zaznaczono dodatkowe moce wydobywcze OPEC

Analitycy OPEC przewidują jednak, że w pierwszym kwartale 2022 roku nastąpi faktyczny spadek globalnego popytu na ropę o 2 %, co zmniejsza ryzyko utrzymania się jej ceny na poziomie 100 USD/b. W skali rocznej jednak oczekuje się wzrostu popytu do końca 2022 roku do wartości 102.9 mln b/d czyli o 4.6 mln b/d więcej niż w trzecim kwartale bieżącego roku. Z moich rozmów z przedstawicielami Międzynarodowego Forum Energetycznego w Rijadzie (IEF) wynika, że ich prognozy są bardziej optymistyczne. Eksperci IEF spodziewają się w 2022 roku średniej ceny mieszanki Brent na poziomie 65-70 USD/b. Zależeć to będzie nie tylko od skali popytu, lecz również poziomu wydobycia tego surowca w Iranie i USA.

Czynnik irański

Faktyczny brak postępów w negocjacjach dotyczących irańskiego programu jądrowego oddala perspektywę złagodzenia międzynarodowych sankcji nałożonych na Iran. Trudno zatem prognozować faktyczny stan wydobycia ropy przez Teheran tym bardziej, że władze irańskie nie przesyłają od sierpnia 2018 roku do IEF danych dotyczących produkcji tego surowca (w ramach systemu Joint Organizations Data Initiative). Eksperci IEF twierdzą, że jednym z powodów może być zamiar ukrycia nielegalnego eksportu ropy (głównie do Chin), aby nie generować nałożenia przez USA sankcji na podmioty zaangażowane w ten proceder. Analizy IEF wskazują jednak, że w ciągu ostatniego roku udało się Iranowi zwiększyć wydobycie o ok. 20 % do poziomu 2.4 mln b/d. W przypadku poluzowania reżimu sankcyjnego Teheran może w 2022 roku produkować dodatkowy 1 mln b/d, co miałoby istotny wpływ na ceny surowca.

Rynek amerykański

Jednym z głównych czynników ograniczenia wydobycia przez OPEC w 2021 roku była chęć wyrugowania części producentów ,,lekkiej” ropy łupkowej w USA. Zadanie to zostało w dużej mierze zrealizowane, gdzie znaczna grupa amerykańskich firm naftowych skupiła się na redukcji zadłużenia i wypłacie dywidendy, co skutkowało wstrzymaniem inwestycji. W rezultacie – według US Energy Information Administration (EIA) pomimo wzrostu cen ropy jej produkcja w Stanach Zjednoczonych pozostaje na stałym poziomie ok. 11 mln b/d. EIA szacuje, że do końca 2022 roku wydobycie amerykańskie będzie o 7 % niższe niż w 2019 roku. Perspektywa ta mogłaby zostać zmieniona przez utrzymujące się w dłuższym okresie wysokie ceny ropy (na poziomie powyżej 100 USD/b), co zwiększyłoby liczbę prywatnych wydobywców ropy łupkowej w USA. Temu jednak chce zapobiec OPEC, który w sytuacji znacznej aprecjacji ceny tego surowca na rynkach światowych zwiększy jego wydobycie.