OPEC: Kwartalna prognoza rynku ropy

OPEC szacuje, że w 2022 roku popyt na ropę naftową wzrośnie o 4% r.d.r. Występują problemy ze wzrostem wydobycia w poszczególnych państwach wynikające głównie z czynników strukturalnych. Cena baryłki mieszanki Brent powinna oscylować w granicach 75-85 USD.

OPEC prognozuje wzrost popytu na ropę w 2022 roku

W 2021 roku popyt na ropę wzrósł o 6 % (5.6 mln b/d) i wyniósł 96.6 mln b/d. Analitycy OPEC przewidują, że w 2022 roku zapotrzebowanie na ten surowiec będzie większe o 4% r.d.r. i osiągnie wartość 100.8 mln b/d. (wykres 1). Główni konsumenci ropy (USA, Chiny, Indie) pokryją 62% wartości wzrostu. W perspektywie rocznej OPEC szacuje, że w poszczególnych kwartałach wzrost ten nie będzie równomierny z powodu pandemii koronawirusa. W I kwartale nastąpi faktyczny spadek zapotrzebowania, który zostanie w kolejnych częściach roku zrekompensowany.

Wykres 1- globalny popyt na ropę (oś Y – mln b/d) w poszczególnych kwartałach (źródło; OPEC)

Niewielki wpływ Omikrona na popyt

Trzy kluczowe agencje energetyczne (OPEC, IEA, amerykańska EIA) przedstawiają niewiele różniące się prognozy popytu. OPEC prezentuje najmniej optymistyczną projekcję, gdzie zapotrzebowanie na ropę w 2022 roku wzrośnie o 3.2 mln b/d (IEA – 3.3 mln, EIA – 3.6 mln). Według MAE największy kwartalny spadek popytu nastąpi w pierwszych trzech miesiącach 2022 roku z uwagi na zmniejszenie zużycia surowca w lotnictwie. Pozostałe agencje energetyczne są bardziej ostrożne (wykres 2). Wszystkie jednak oceniają, że wpływ kolejnej fali Omikrona jest mniejszy niż poprzednich faz pandemii.

Wykres 2: oczekiwany kwartalny wzrost popytu w mln b/d

Chiny ważnym czynnikiem po stronie popytu

Kwestią otwartą pozostaje popyt Chin na ropę naftową w 2022 roku. Forsowanie koncepcji ,,zero-COVID” spowodowało, że społeczeństwo chińskie jest w minimalnym stopniu odporne na koronawirusa i tym samym wzrasta prawdopodobieństwo kolejnych lockdownów. OPEC ocenia jednak, że w 2022 roku nastąpi wzrost chińskiego zapotrzebowania na ropę o 5% w stosunku do ubiegłego roku (wykres 3).

Wykres 3: dzienny import ropy przez Chiny w mln b/d

Problemy OPEC-u z produkcją

Od kwietnia 2020 roku analitycy rynków energetycznych skupiali się na przestrzeganiu przez członków OPEC i ich partnerów (w ramach OPEC+) kwot wydobycia. Jednak począwszy od sierpnia 2021 roku dynamika produkcji uległa zmianie. Od tego czasu kartel zaczął zwiększać miesięcznie wydobycie o 400 tys. b/d i pojawiły się problemy z wypełnieniem tych zobowiązań. Stąd w ostatnim kwartale 2021 roku OPEC+ nie był w stanie wydobywać tyle, co obiecał. Głównym powodem była mniejsza produkcja z państw afrykańskich (Angola, Nigeria) i Malezji, gdzie wystąpiły problemy strukturalne. Tym samym rynki energetyczne odnotowały deficyt wydobycia w wysokości 240 tb/d (wykres 4).

Wykres 4: kwartalna produkcja OPEC+ w mln b/d. W czwartym kwartale 2021 r. zaznaczono deficyt wydobycia

W dalszej perspektywie powyższe problemy po stronie podaży mogą się utrzymywać lub nawet zwiększyć. Dochodzą do tego czynniki geopolityczne związane z ewentualnym wybuchem wojny rosyjsko-ukraińskiej czy też wzrostem zagrożenia dla emirackiej infrastruktury ze strony jemeńskich Huti. Praktycznie tylko Arabia Saudyjska może istotnie zwiększyć produkcję o ok. 2 mln b/d. Rosja osiągnęła w tym zakresie maksymalną wydajność (wykres 5).

Wykres 5: wydobycie Rosji i Arabii Saudyjskiej w mln b/d

Stagnacja wydobycia w USA

Według amerykańskiej Energy Information Agency (EIA) wydobycie ropy naftowej w USA spadło w 2021 roku o 1% i wyniosło 11.2 mln b/d. Wzrost cen tego surowca na rynkach światowych nie powinien spowodować większej produkcji w Stanach Zjednoczonych. Chociaż cena baryłki typu WTI powinna być o 21 USD wyższa w skali rocznej to EIA szacuje, że wygeneruje to zwiększenie wydobycia tylko o 300 tys. b/d. Zdecydowanej aprecjacji w tym zakresie należy spodziewać się dopiero w 2023, gdzie amerykańska produkcja ma osiągnąć 12.4 mln b/d.

Wydobycie z największego obszaru ropy łupkowej – Permian Basin – osiągnęło maksimum 5 mln b/d. Koszty produkcji w granicach 46-53 USD/b powodują, że wydajność z poszczególnych odwiertów generuje wysokie zyski dopiero przy cenach ropy powyżej 80 USD/b. W ostatnim okresie wzrastają jednak koszta operacyjne spowodowane opłatami federalnymi za emisję metanu oraz odpisami akumulacyjnymi poszczególnych firm celem spłaty zadłużenia.

Perspektywa cenowa ropy naftowej

W czwartym kwartale 2021 roku cena baryłki ropy typu Brent wzrosła o 8% do ponad 80 USD. W styczniu 2022 roku odnotowaliśmy kilkuletnie maksima o wartości ponad 85 USD/b. Ważne znaczenie mają tutaj czynniki geopolityczne (ataki Huti na instalacje ZEA i widmo konfliktu Rosja-Ukraina), Jednak kluczowym czynnikiem aprecjacji ceny ropy jest problem po stronie podaży w świetle oczekiwanego wzrostu popytu wraz ze słabnięciem fali Omikrona. Wszystkie trzy agendy energetyczne (OPEC, IEA, EIA) oczekują optymalnego wzrostu popytu na ropę naftową w czwartym kwartale 2022 roku. W świetle oczekiwanego wzrostu wartości USD spowodowanego spodziewanymi podwyżkami stóp procentowych w USA cena benzyny w Polsce dochodzić będzie ponownie do 6 PLN/l przy średniorocznej wartości baryłki Brent szacowanej na 76 USD.

Czynnikiem zwiększającym podaż i tym samym moderującym ceny ropy na rynkach światowych może być wykorzystanie rezerw produkcyjnych OPEC+ wynoszących ok. 5 mln b/d. 70% tej wartości należy do państw Zatoki Perskiej. Zwiększenie wydobycie ponad uzgodnione kwoty narodowe wymaga jednak renegocjacji dotychczasowych ustaleń, gdzie państwa produkujące mniej zgodzą się przekazać część swoich kwot innym członkom OPEC+.